3201 sayılı Kanun kapsamında Türkiye’den emekli olmak isteyen vatandaşlarımızın dikkat etmesi gereken bazı hususlara değinmekte fayda olduğu düşünülmektedir.

Vatandaşlarımızın dikkate alması gerekli en önemli hususlardan biri, herkes için tek bir emeklilik modeli, yani emeklilik yaşı ve borçlanma miktarı (ödenmesi gereken prim günü sayısı) bulunmamasıdır. Türkiye’den emekliliğe hak kazanma koşulları vatandaşlarımızın cinsiyeti, doğum tarihi, sigortalılık başlangıç tarihi, yurtdışında ve/veya Türkiye’deki toplam çalışma süreleri ve varsa Türkiye’deki çalışmaları bakımından tabi oldukları statülerine göre (Bağ-Kur, SSK yahut Emekli Sandığı) değişiklik gösterebilmektedir.

Türkiye’de hiç, yahut yeterli çalışma süresi bulunmayan erkek vatandaşlarımız yurtdışında geçen fiili hizmet sürelerine tekabül eden prim miktarını, kadın vatandaşlarımız ise (varsa) hizmet ve ikamet sürelerini borçlanmak suretiyle Türkiye’de sosyal güvenceye sahip olabilmektedirler.

Kadın ve erkek vatandaşlarımızın emeklilik koşulları bakımından bilinmesi gereken en önemli fark ise erkek vatandaşlarımızın yaş ve sigorta başlangıç tarihine göre değişen sürelerde yurtdışında çalışma sürelerinin bulunmasının zorunlu olmasıdır. Yurtdışında geçen ikamet sürelerinin borçlandırılması hali hazırda yalnızca kadın vatandaşlarımıza tanınmış bir haktır.

Bu noktada, vatandaşlarımızın mağduriyetine sebep olan bilgi kirliliğine dikkat çekmekte yarar görülmektedir. Emekliliğe ilişkin bilgi almak isteyen vatandaşlarımızın, başvuru süreci, ilgili mevzuat ve diğer bazı Avrupa ülkeleri için geçerli olabilen ve fakat Hollanda özelinde geçerli sayılmayan uygulamalara ilişkin olarak üçüncü taraflarca yanlış bilgilendirildikleri gözlenmektedir. Türkiye’den emekliliğin koşulları ve sosyal haklar bakımından Hollanda ve Türkiye’de doğuracağı sonuçlar hakkında en sağlıklı bilgi Müşavirliğimiz ve Ataşeliklerimiz tarafından vatandaşlarımıza sağlanmaktadır.

Vatandaşlarımız emekliliğe ilişkin sorularının cevaplarına Lahey’de bulunan Müşavirliğimiz ile Rotterdam ve Deventer’de faaliyet gösteren Ataşeliklerimize başvurarak ulaşabilirler. Müşavirliğimiz ve Ataşeliklerimizde vatandaşlarımıza kendi durumları göz önünde bulundurulmak suretiyle Türkiye’den emeklilik haklarına ilişkin koşullar anlatılmakta ve Türkiye’deki ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine başvurularını yaparken ibraz edecekleri “Ayrıştırılmış Hizmet Belgesi” ve “İkamet Belgesi” adlarına düzenlenmektedir. Söz konusu belgeler olmadan vatandaşlarımızın Türkiye’de tam bir başvuru yapmaları mümkün olmamaktadır. Vatandaşlarımız bu belgeleri ancak Müşavirliğimiz ve Ataşeliklerimizden ve ücretsiz olarak temin edebilmektedirler.

Ayrıştırılmış Hizmet Belgesi düzenletmek isteyen vatandaşlarımızın Müşavirlik ve Ataşeliklerimize Hollanda’da geçen çalışma sürelerini gün/ay/yıl olarak net bir şekilde gösteren belgeler ibraz etmeleri gerekmektedir. Geçmiş yıllardaki çalışma sürelerine ilişkin belgeleri bulunmayan vatandaşlarımızın Hollanda İşçi Sigortaları Kurumundan (UWV) temin edecekleri TH 205 sayılı formüler, ispatlayıcı belgeleri bulunmayan çalışma süreleri de dahil olmak üzere zorunlu sigorta primlerinin kesildiği tüm süreleri gösteren net bir belgedir.

Vatandaşlarımızın TH 205 sayılı formüleri 2016 yılı Mart ayı itibariyle bireysel başvuru yoluyla UWV’den temin edemedikleri bilinmektedir.Vatandaşlarımızın söz konusu belgeyi SGK aracılığıyla talep edebilecekleri dilekçe örnekleri de yine Müşavirliğimiz ve Ataşeliğimizde ispatlayıcı belgesi bulunmayan vatandaşlarımızla paylaşılmakta, vatandaşlarımızın belgeyi eksiksiz bir biçimde doldurmalarına yardımcı olunmakta ve belge temini sürecinde izleyecekleri yol izah edilmektedir.

Emeklilik başvuru ve maaş bağlanması sürecinde vatandaşlarımızın dikkat etmeleri gereken bir başka husus ise, tam ve doğru beyanda bulunulmasıdır. Türkiye’den emeklilik hakkını kazanıp maaş bağlanma aşamasına gelen vatandaşlarımızın hali hazırda Hollanda’da çalışmıyor ve ikamete dayalı herhangi bir sosyal yardım ya da ödenek almıyor olmaları gerekmektedir.(%80 ve üzeri işgöremezlik oranındaki maluliyet aylığı ve yaşlılık aylığı-AOW alıyor olmak Türkiye’den maaş bağlanması önünde engel teşkil etmemektedir)

Her iki aşamada vatandaşlarımızın imzaladıkları taahhüt belgeleri bu anlamda önemlidir. İmzalanan belgelerde verilen taahhütlerin gerçeğe uygun olması ve vatandaşlarımızın hem Türkiye’ye hem de Hollanda’ya karşı yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerekmektedir. Emeklilik sürecinde ilk aşamadan itibaren hukuki çerçevede kalınması önem arz etmektedir.


Son olarak, gerek emekliliğe ilişkin bilgi almak isteyen, gerekse Hizmet ve İkamet Belgesi düzenletmek isteyen ve Rotterdam Başkonsolosluğu görev bölgesinde ikamet eden vatandaşlarımızın Ataşeliğimize 010 414 40 52 numaralı telefonu arayarak ulaşabilecekleri ve başvuru esnasında Ataşeliğimize ibraz edilmesi gereken belgeler hakkında ayrıntılı bilgi alabilecekleri hususlarının hatırlatılmasında fayda görülmektedir.

Saygıyla duyurulur.

Fatma Feyza AKIN

T.C. Rotterdam Başkonsolosluğu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşesi